Het Laatste Woord

Stijlloos in 70 woorden

donderdag 28 juli 2011

Onlangs mocht een van ons een leuk artikel schrijven over ICT en het geloof. Zij interviewde daarvoor een predikant die een Lerend Netwerk had opgezet. Hij legde dat als volgt uit:

Wij zijn niet gewend om kennis te delen, en zeker niet
met aanhangers van andere geloofsovertuigingen. Terwijl zij toch met hetzelfde worstelen. Ik heb toen een Lerend Netwerk opgezet: een groep predikanten die tien keer per jaar bij elkaar komt, twee jaar lang, om aan één thema te werken.

Het artikel ging ter controle naar de geïnterviewde. En kwam totaal herschreven terug. Wat hij letterlijk had gezegd, was verdwenen, wat hij nooit had kunnen zeggen, had hij nu geestdriftig opgeschreven.  

 

Het citaat hierboven had de volgende metamorfose ondergaan:

De versnelling van de inzet van ICT binnen de kerk kan op verschillende manieren plaatsvinden. Een van die manieren is door deel te nemen aan een (geloofs)leernetwerk. Een leernetwerk is een groep predikanten ((bovenregionale) ICT-coördinatoren) en/of andere ambtsdragers die gedurende een bepaalde periode (van een half tot twee jaar) bij elkaar komen om op het snijvlak van geloof en ICT kennis te delen, te genereren en toe te passen.

Het is duidelijk dat de geïnterviewde er alles aan gedaan heeft om de tekst onleesbaar te maken. In onze optiek maakt hij 13 overtredingen in 70 woorden. Ook een kunst. We annoteren de passage en lopen de overtredingen langs: 

De versnelling (1) van de inzet (2) van ICT binnen (3) de kerk kan op verschillende manieren plaatsvinden (4). Een van die manieren (5) is door (6) deel te nemen aan een (geloofs)leernetwerk (7). Een leernetwerk (8) is een groep predikanten ((bovenregionale) (9) ICT-coördinatoren) en/of (10) andere ambtsdragers die gedurende (11) een bepaalde periode (van een half tot twee jaar) bij elkaar komen om op het snijvlak (12) van geloof en ICT kennis te delen, te genereren en toe te passen (13). 

(1) ‘Versnelling’ is een nominalisatie, een zelfstandig naamwoord  afgeleid van een werkwoord, net zoals ‘het versnellen’. Een van de bezwaren is dat erna zo gauw een voorzetselfile ontstaat: ‘Het opbouwen van een goede relatie met de studenten van de hogeschool in het eerste jaar van hun studie …’.

(2) Dit is een bedrijfscliché: ze hebben het nooit over ‘ICT’ maar altijd over ‘de inzet van ICT’.

(3) Ook een bedrijfscliché: ‘binnen’ in plaats van ‘in’.

(4) Het gevolg van de nominalisatie: omdat je het werkwoord hebt verzelfstandigd, heb je een nieuw werkwoord nodig. Nu ontstaan er futloze constructies als: is van belang, speelt een rol, is noodzakelijk, wordt gerealiseerd, zal plaatsvinden.

(5) en (8) Dit noemen we breien: een woord uit het slot van de zin herhaal je aan het begin van de volgende. Dat kun je vrij lang volhouden: ‘Morgen ga ik naar de kapper. Mijn kapper is een Armeniër. Hoewel hij Armeniër is, was hij op vakantie naar Spanje. Spanje is een typisch Nederlandse vakantiebestemming.’ Meestal het gevolg van de angst om verwijswoorden te gebruiken.

(6) De constructie met ‘door’ is dubieus. Beter: ‘Een
daarvan is: deelnemen aan …’

(7) en (9) We zien het steeds vaker: woorden of woorddelen tussen haakjes, als een soort formule om twee dingen tegelijk te schrijven. ‘Ze werkte bij (commerciële) adviesbureaus’ in plaats van ‘Ze werkte
bij commerciële en niet-commerciële adviesbureaus’. Vooral geliefd bij slechte schrijvers. Bij wijze van spreken zouden ze de filmtitel Ibiza, zon en zonde nog als Ibiza, zon(de) noteren.

(10) ‘En/of’ mag alleen in invulformulieren, nooit in een
leestekst.

(11) In.

(12) Oei. Dit is een cliché uit de top tien, even erg als ‘maatwerk’, ‘naadloos inspelen op’, ‘uw partner in’ en ‘synergie’. Zie onze halvamatrix.

(13) Volledigheidsdrang. Alles zeggen. De tekst helemaal dichttimmeren met zogenaamde nuances. Kenmerkt zich door woorden van bijna dezelfde betekenis links en rechts van het woord ‘en’. Opleiding en training. En door constructies als ‘niet alleen – maar ook’ of ‘enerzijds – anderzijds’.

 

Leerzaam allemaal, maar hoe is het nu afgelopen met het artikel?
We hebben onze leer gepredikt en geen enkele wijziging overgenomen. Maar dat levert niet altijd tevreden klanten op. Daarover een volgende keer meer.