Het Laatste Woord

Onzinregels

vrijdag 26 oktober 2012

Niet zelden trakteert een cursist ons tijdens een training op een taaldogma dat een onderwijzende oom of een taalgevoelige vader er met dwang in heeft gehamerd. Wij houden met plezier een lijstje bij van deze onzinregels. Hier vind je er tien:


1. Je mag een brief niet met ‘ik’ beginnen.

2. Je mag een alinea niet met een onderschikkend voegwoord beginnen.

3. Je mag een zin niet beginnen met ‘En’ of ‘Maar’.

4. Je moet ‘het meisje met wie ik …’ schrijven, en niet ‘het meisje waarmee ik …’

5. Je moet ‘elk’ gebruiken voor dingen en ‘ieder’ voor mensen.

6. Je mag in een brief ‘ik’ en ‘wij’ niet door elkaar gebruiken.

7. Je mag niet twee keer achter elkaar hetzelfde woord gebruiken.

8. Je mag niet schrijven ‘de negentiger jaren’, het moet ‘de jaren negentig’ zijn.

9. Je mag het woord ‘dus’ niet gebruiken.

10. Voor ‘en’ geen komma.

 

Al deze regels zijn onzin. Ze variëren van aperte onzin (4 en 5) tot achterhaald (8) of het product van maniakale schoolmeesters (1, 9 en 10). We lichten er eentje uit.


Je mag een brief niet met ‘ik’ beginnen

Vroeger, zo rond 1830, bestonden er briefconventies die voorschreven dat je een brief niet met ‘ik’ mocht beginnen. Het was een beleefdheidsregel, één van de velen, in een tijd waarin we het over Uwe Edele hadden en mens met –sch schreven.
Maar (ik overtreed regel 3) taal is dynamisch en formules waarmee een ieder zich belachelijk maakt, raken gelukkig in onbruik.

 

Het liefst beginnen we een brief of e-mail met ‘ik’; het is de meest natuurlijke zinsvolgorde. Omdat we het er ingestampt hebben gekregen dat niet te doen, verzinnen we een onnatuurlijke constructie die onbeholpen en ouderwets aandoet. ‘In de krant van zaterdag jongstleden zag ik uw vacature’. Of: In antwoord op jouw mail kan ik je mededelen …’ De kans is groot dat de lezer denkt: o, hier heeft iemand geprobeerd niet met ‘ik’ te beginnen.

Beleefdheid kan natuurlijk nooit afhangen van dat eerste kleine woordje. Je kunt een alleraardigste brief met ‘ik’ beginnen en een zeldzaam onbeschofte brief met ‘Tot mijn grote spijt’.

 

Bekijk ook ons filmpje over deze onzinregel.

 

Heb jij ook onzinregels geleerd?

Volgende keer nemen we een paar andere onzinregels onder
de loep. Heb jij ook taalregels gehoord waarvan je de onzinnigheid vermoedt? Mail ze ons!